طراحي ux چيست و چرا به آن نياز داريم

طراحي ux چيست و چرا به آن نياز داريم

طراحي ux چيست و چرا به آن نياز داريم؟

در سال هاي اخير شاهد رشد بيش از پيش در حوزه فناوري اطلاعات بوده ايم . بازار تشكيل استارتاپ و ارائه اپليكيشن هاي متنوع بسيار داغ است و در نتيجه أن ، حوزه هاي مختلفي كه اين استارتاپ هارو تكميل مي كند، با سرعت سرسام آوري در حال رشد هستند. يكي از پايه اي ترين اين حوزه ها، مبحث طراحي ux است. اين حوزه در كشور ما به نسبت حوزه است ، باعث شده كه طراحان از حوزه هاي متفاوتي ، از جمله طراحي صنعتي و طراحي گرافيك ، به اين بازار روي بياورند . در اين مجموعه مقاله تلاش مي شود به بررسي جنبه هاي مختلف حوزه ux بپردازيم و آن را از زاويه تئوري و عملي مورد برسي قرار بدهيم. در قسمت اول از اين مجموعه ، به بررسي زمينه ورود به اين حوزه مي پردازيم.

طراح به چه افرادي اطلاق مي شود؟

طراحي دنياي بسيار وسيعي داشته افراد بسيار زيادي مي توانند خود را طراح بنامند. حوزه هاي مختلفي از جمله معماري و دكوراسيون، حوزه حمل و نقل ، صنايع بسته بندي ، مبلمان و أثاثيه منزل، سيستم هاي روشنايي و نورپردازي و حوزه طراحي گرافيك و طراحي كاربري طراحي محيطي و شهري، طراحي مبلمان شهري، لوازم ورزشي و شخصي، طراحي مد، طراحي غذا، طراحي أسباب بازي ، طراح خدمات و حوزه هاي ديگر، اكثر اين تخصص ها از يك رشته ي مادر جداشده اند. اين رشته مادر ، ( طراحي صنعتي) نام داشته كه گاه به اشتباه با رشته مهندسي صنايع اشتباه گرفته مي شود. رشته اي كه طراحان را با أصول مشترك بين طراحان مختلف و طراحان با ساير تخصص ها را ايجاد ميكند.

اما طراحان و مهندس ها چه تفاوتي با هم دارند؟

مهندسي، حل مسائل با استفاده از قوانين موجود علمي است كه تا كنون وجود داشته اند؛ و با كشف روابط جديد بر پايه قوانين قبلي و يا از طريق آزمايش هاي متعدد است كه حل مسائل علمي را سريع تر و يا شدني مي كنند اما طراح با اشنايي اوليه نسبت به قوانين قبلي يا از طريق آزمايش هاي متعدد است كه حل مسائل علمي را سريع تر و يا شدني مي كنند. اما طراح با آشنايي اوليه نسبت به قوانين علمي را سريع تر و شدني مي كنند. اما طراح با آشنايي اوليه نسبت به قوانين علمي موجود همگام با هنرهاي بصري و مهارات هاي متعدد هنري سعي مي كند تا راه حل هاي خلاقانه و إحساسي براي مسائل مطرح كند. طراح معمولا خارج از قواعد موجود و محدوديت ها فكر مي كند و سعي در ارائه ي پاسخ هاي نوآورانه به مسائل موجود دارد. طراح همزمان با تسلط بر هنر ، مهندسي ، جامعه شناسي و روانشناسي سعي در ساختن جايي بهتر براي زندگي انسان ها دارد.

طراح تجربه كاربري در صورتي كه از مسير طراحي صنعتي وارد عرصه ديزاين شود، مسير پر فراز و نشيبي را طَي مي كند. چرا كه در طول دوران كارشناسي و كارشناسي ارشد در دانشگاه تنوع درس آموخته شده و گرايش هاي بسيار متنوع ممكن است چند بار هدف نهايي يك طراح را تغيير بدهد . بخش زيادي از گرايش هاي مذكوردر ابتداي متن فوق، مربوط به رشته طراحي صنعتي بوده و از اين رشته محقق مي شود. بنابراين شخصي كه از مسير طراحي صنعتي به جايگاه طراحي تجربه كاربري مي رسد، معمولا داراي ببينش وسيعي از دنياي ديزاين و علوم مرتبط است. اين ببينش كلي در اكثر مواقع راهگشاي طراح شده و طرح هاي پخته و جامعي ارائه مي گردد، اما در براي موارد طراح دچار تله فكري مي شود و راه خلاقيت و نو آوري را كاملا مي بندد. همچنين گاهي أوقات نياز كم عمق بودن براي از بخش هاي اين ببينش نياز فرد را دچار توهم دانش مي كند كه اين مورد نياز تهديد بسيار بزرگي براي يك طراح به حساب مي أيد.

گرچه هر دو مورد نياز قابل حل هستند.در مورد تله فكري تكنيك هاي خلاقيت وجود دارند كه در اين مواقع طراح و يا تيم طراحي با استفاده از آنها به مسير خلاقيت باز مي گردند.در مورد توهم دانش نياز دوره هاي تحصيلات تكميلي بسيار عمق دهنده و راهگشا هستند كه البته در ايران هنوز دكتراي ديزاين تأسيس نشده و در صورت تأسيس هم هنوز اساتيد طراحي تجربه و يا طراحي رابط كاربري زيادي وجود ندارند كه راهنمايي دانشجويان را به عهده گيرند. اما راهكار دوم استفاده از مقالات و كتب تخصصي روي حوزه ها و رويكردهاي ديزاين پس از تحصيل و در حين كار در سازمان ها و يا استارت آپ ها است. مطالعاتي كه بلافاصله در دنياي واقعي به كار گرفته مي شوند و با بازخوردها طراح را از اثرات و نحوه استفاده از تازه ترين علوم حوزه فعاليت خود آگاه مي سازد.

تنوع دروس مطالعه شده در دانشگاه

يك طراح تجربه كاربري با مباني هنرهاي تجسمي آشنا مي شود. شناخت المان هاي بصري و زبان تصوير به طراح در تحليل آثار هنري و شناخت ارتباطات بصري بين المان هاي موجود در تصوير كمك مي كند. ساير دروس عمومي هنر از جمله تاريخ و حجم شناسي و … به طراح كمك كرده تا زبان مشترك با ساير هنرمندان و طراحان پيدا كند. از آنجا كه اكثر طراحان در پروژه هاي گروهي فعاليت مي كنند و نيازمند ارتباط با مهندسان و ساير طراحان هستند. نيازمند زبان مشترك با يكديگر هستند . از اين جهت دروس پايه رياضيات و فيزيك نور، حركت شناسي و استاتيك، دروس طراحي فني، هيدروليك و نقشه كشي و ساير دروس پايه هنر فرا مي گيرند. همچنين دروس تخصصي طراحي، عكاسي، مدل سازي، شناخت مواد و متريال هاي گوناگون و روش هاي ساخت و توليد و ارزيابي نياز از دروس گذرانده شده توسط طراحان هستند. در أواخر دوره كارشناسي دروس اقتصاد و جامعه شناسي نياز به ببينش انساني طراح كمك خواهند كرد. دروس تخصصي ديزاين به طراح كمك كرده تا روند طراحي و گرايش ها و رويكردهاي متفاوت ديزاين را ديده و تجربه كند. اما براي يك طراح تجربه كاربري يكي از مهمترين دروس ارگونومي بوده كه با طراحي براي انسان يا كاربر نهايي آشنايي كاملي پيدا مي كند و گرايش طراحي كاربر محو و انسان محور از اين پروژه كليد خورده و در دوران كارشناسي ارشد تكامل پيدا مي كند . اما در دوران كارشناسي ارشد بسته به رويكردهاي شخص طراح علاوه بر يادگيري روش هاي پژوهش، دانشجو مي تواند به تعمق در شاخه مورد علاقه خود پرداخت و تمامي پروژه هاي موجود را با محوريت گرايش خود پيش ببرد . اما در ايران به علت كهنه بودن سرفصلهاي دروس كلاسي با نظر استاد مربوطه مي توان در حوزه طراحي تجربه كاربري و طراحي خدمات فعاليت كند و پروژه پاياني كه حاصل كل زحمت دانشجو در ادوار تحصيل است مي بايست داراي محصول فيزيكي بوده و خدمات و رابط كاربري به عنوان خروجي به تنهايي پذيرفتن نخواهد شد. مسير فوق شمالي كلي از مسير يك طراح تجربه كاربري يا طراح رابط كاربري از لحظه ورود به رشته طراحي صنعتي تا خروج از دانشگاه بود. قطعا مسيرهاي متنوع ديگري نياز براي افراد براي رسيدن به جايگاه طراح تجربه كاربري يا طراحي رابط كاربري وجود دارد.